Dünya üzerinde her saat 60 çocuğun hayatını kaybetmesine yol açan rota
virüsünü durdurabilmek için ülkelerin bir an önce harekete geçmesi
gerekiyor
67
ülkeden 350 sağlık uzmanı ve bilim adamı 8. Uluslararası Rota Virüsü
Sempozyumu’nda, çocuklar arasında şiddetli ishale ve çoğu vakada ölüme
neden olan rota virüsüne ilişkin güncel bilgileri paylaşmak için
İstanbul’da buluştu.
Rota virüsü hakkında Türkiye ve Dünya’ da
yapılan araştırmaların yanısıra rota virüsüne karşı etkin aşıların da
konu edildiği toplantıda, aşının rutin aşılama takvimine dahil edilmesi
için gerekli çalışmalar da ele alındı.
Rota virüsü nedeniyle
ölümlerin, genellikle zamanında ve yeterli tıbbi destek sağlanamayan
ülkelerde görüldüğüne dikkat çeken uzmanlar, sağlık sistemi gelişmiş
ülkelerde ise virüsün şiddetli ishale ve çoğunlukla hastanede
kalınmasını gerektiren sonuçlara yol açtığına değindi.
Rota Virüsünün Türkiye’ de ki Çarpıcı Etkileri
Türkiye’ de yapılan araştırmalara göre hastalığın ülkeye etkileri;
Türkiye’de
görülen rota virüsü vakalarının gelişmekte olan ülkelerde görülen rota
virüsü vakalarına benzer karaktere sahip olduğu, birden fazla etmenin
karıştığı bir enfeksiyon türü olduğu tespit edilmiştir.
İstanbul’da çocukların en fazla hastaneye kaldırıldığı dönem Aralık – Mayıs olarak belirlenmiştir.
Hastalanan çocukların çoğunun 2 yaşının altında olduğu görülmüştür.
İstanbul’da hastalığın tedavisi için vaka başına ortalama 270 $ harcandığı tespit edilmiştir.
Rota virüsü dolayısıyla hastaneye kaldırılan çocukların % 81’inin ciddi gastroenterit vakalar olduğu kaydedilmiştir.
5 yaşın altında çocukların hastaneye kaldırılmasının en önemli nedeni olarak rota virüsü gösterilmektedir.
3-4 Haziran’da düzenlenen sempozyumda sunulan dikkat çekici istatistiklerden bazıları ise şöyle;
Rota virüsü her yıl beş yaşın altında 527 bin çocuğun ölümüne neden oluyor
Bu
ölümlerin yüzde 50’si Afrika ve Asya’da bulunan beş ülkede görülüyor.
Bu ülkeler; Hindistan, Nijerya, Kongo, Etiyopya, Çin ve Pakistan.
Rota virüsü nedeniyle her sene ortalama 2 milyon kişi hastaneye kaldırılıyor.
Hastaneye ishal nedeniyle yatırılan 5 yaşın altndaki çocukların % 35 ile % 60’ı rota virüsü taşıyor.
Toplantıda
konuşma yapan Sabin Aşı Enstitüsü yöneticilerinden, çocuk felci
konusundaki çalışmaları ile tanınan epidomoloji uzmanı Dr. Ciro de
Quadros, dünya üzerinde her saat ortalama 60 çocuğun hayatını
yitirdiğine dikkat çekerken, rota virüsünün neden olduğu ölümleri,
İstanbul’da her gün çocuklarla dolu 2–3 uçağın düşmesiyle
karşılaştırdı. Global etkileri olan bu tehdide karşı global bir eylem
gerçekleştirmeye çalıştıklarını da sözlerine ekledi.
Rota virüsü aşısı ile Birleşik Milletler’in Milenyum Gelişim Hedefleri’ne ulaşılabilir
Toplantı
sırasında konuşma yapan Dünya Sağlık Örgütü (WHO) yöneticisi Christiana
Toscano, ülkeler arasındaki çeşitli anlaşmazlıklara rağmen 67 ülkede
birçok
bilim adamı, uzman ve fikir liderinin katıldığı bu sempozyumun
milyonlarca çocuğun hayatını kurtarmak için çok önemli bir fırsat
olduğuna değindi.
Uzmanlar, rota virüsüne karşı etkili
aşıların üretilmesi ve ülkelerde etkin kullanıma geçilmesiyle Birleşmiş
Milletler’in belirlediği ‘Milenyum Gelişim Hedefleri’nden biri olan beş
yaş altı çocuk ölümlerinin azaltılmasında ciddi atılımlar
yapılabileceğini de vurguladı.
Virüse karşı alınacak önlemler sağlık sisteminin yükünü azaltacak
Konuya,
ülkelerin sağlık sistemleri açısından yaklaşan Hastalık Kontrol Merkezi
(CDC) yetkilisi Umesh Parashar ise toplantı sırasında yaptığı
konuşmasında rota virüsünün toplumları nasıl etkilediğini yakından
incelediklerini ve hastalığın sağlık sistemleri üzerinde yarattığı
yükü, özellikle de kısıtlı imkanlara sahip sağlık sistemlerine yaptığı
olumsuz etkiyi göz önüne alarak virüse karşı alınabilecek önlemlerin ve
aşıların çok ciddi bir önem teşkil ettiğini düşündüklerini vurguladı..
GAVI
Alliance yetkilisi Nina Schwalbe ise rota virüsü aşısının ülkelerde
etkin kullanılmasını ve aşılama takvimine dahil edilmesini
desteklediklerini, hükümetler ve sağlık bakanlıklarıyla bu konuda yakın
temaslarını sürdürdüklerinin altını çizdi.
Rota virüsü hakkında
Rotavirüsü ilk olarak 1973’te teşhis edilmiştir.
Rota
virüsünün etkileri şiddetine göre ağır veya hafif olabilmektedir.
Hastalık, kusmaya ve 3 ile 8 gün süren ishale sebep olurken çoğunlukla
ateş ve karın ağrılarına da yol açar.
Rota virüsü dolayısı ile
ishal olan kişiler genelde yüksek miktarda virüs barındırır ve bu
virüsler özellikle kirli ellerden bulaşır. Bir çok ortamda yaşayabilen
bir virüs olan rota virüsü; kirli eşyalar, su veya yemekler
aracılığıyla da bulaşabilir.
Virüs gözetimi hakkında
Hastalık
Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) rota
virüsü enfeksiyonlarının gözetim ve kontrol dönemi için standart hale
gelmiş bir protokol geliştirmiştir.
Rota Virüsü Aşı Programı (RVP)
ile ortaklaşa hareket eden CDC, rota virüsü gözetimini dünya üzerindeki
5 bölgede (50 ülkenin üzerinde) desteklemektedir.
Rota virüsü aşıları hakkında
Ağızdan
iki çeşit olarak verilen, virulansı azaltılmış rota virüsü aşıları
(GlaxoSmithKline tarafından üretilen Rotarix®, Merck & Co., Inc.
tarafından üretilen RotaTeq®) European Medicine Agency ve US Food and
Drug Administration tarafından 2006 yılında lisanslanmıştır.
Avrupa,
Latin Amerika ve Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen
klinik deneylerde, bu aşıların hem güvenilir olduğu hem de rota
virüsünün yol açtığı gastroenterit vakalarını engellediği görülmüştür.
Şu anda Afrika ve Asya’da da klinik deneyler sürdürülmektedir. Sonuçlar iki yıl içerisinde elde edilecektir.
