HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARLARI
Organik Beyin Sendromu , hafif kapalı beyin hasarı geçiren ve yıllar boyu hatta yaşam boyu süren ruhdurumu ve öfke problemleri, konsantrasyon zorlukları, başağrıları ve yorgunluk gibi bir dizi belirtiler yaşayan %10 insana verilen bir isimdir.
ORGANİK BEYİN SENDROMU
Kafa, sert bir darbe aldığında, beyin ile kafatası arasındaki hareket farkı şiddet yaratır ve bu da travmatik beyin hasarıyla sonuçlanır (TBH). Maksimum hasar vurma anında olmasına rağmen, frontal ve temporal bölgeler, darbe noktası ne olursa olsun devamlı olarak çürüklere ve eziklere karşı hassastır. Darbe anındaki zarara ek olarak ,beynin kafatasına çarpıp geri gelmesinden kaynaklanan bir zedelenme meydana gelir ve ileride de bir probleme neden olabilir. Beyaz ve gri madde arasındaki sınırdaki bozulma aksonal kırılmalara neden olabilir.
Organik Beyin Sendromu terimi ya da DSM-IV’de ifade edildiği gibi çarpma neticesi olan bozukluklar terimi, 12 ay ve daha sonrasında bazen de hasardan yıllar sonra süren rezidüel semptomların (kalıntı belirtiler) sınıflandırılması açısından tanımlanmıştır. Hafif kafa travmaları her ne kadar tehlikesiz olarak düşünülse de, insanların önemli bir kısmı, MRI ve CT taramalarda herhangibir anormallik görünmese de haftalar ya da aylar bazen de hasardan yıllar sonra süren şikayetler rapor etmişlerdir.Organik Beyin Sendromundaki problemlerin özü, Dikkat Eksikliği, Uyum Zorluğu ve Ruhdurumu Bozukluklarıdır. Buna ek olarak bu problemlerden yakınanlar sık sık, hafıza ve sosyalizasyon problemleri, sık sık başağrıları ve kişilik değişiklikleri rapor etmişlerdir.
Hastalar tarafından rapor edilen bir grup semptom Organik Beyin Sendromunu işaret etmektedir. Aşağıdakiler, organik beyin sendromuna ait şikayetler arasında en yaygın rapor edilenlerdir.
Dikkat Eksikliği, zihinsel kuvveti muhafaza etmekte zorluk.
Yorgunluk, bitkinlik
Dürtüsellik, sinirlilik
Çabuk hayal kırıklığına uğrama
Mizaç patlamaları ve ruhdurumu değişiklikleri
Öğrenme ve Hafıza problemleri
Planlamada ve problem çözmede bozulma
İnatçılık, sabit düşünce
İnisiyatif alamama
Düşünce ve hareket arasında bozulma
İletişim zorlukları
Sosyal olarak uygunsuz davranışlar sergileme
İçgörünün olmaması ve “ben” odaklı olma
Kendi farkındalığında problem yaşama
Dengede bozulma
Baş dönmesi ve baş ağrıları
Kişilik değişimleri
Bu kronik semptomlara rağmen, CT scan ve MRI gibi sık kullanılan klasik görüntülü testlerde, beyinde anormallik olduğuna dair herhangibir kanıt olmayabilir. Sonuç olarak bu kişi “öfkeli,çabuk kızan” ya da duygudurumu problemi ve/veya öfke problemi yaşayan bir kişi olarak ya da kişilik bozukluğu veya psikolojik bir problemi var diye sınıflandırılabilir.
BULGULARIN ORGANİK BİR TEMELİ VARDIR
Gerçek şu ki bu şikayetler, “menfi” tıbbi bulguların aksini iddia edecek gibi görünüyor ve organik beyin sendromunun organik mi psikolojik temelli mi olduğu yolunda tartışma oluşturuyor. Mamafih, 30 yoldan fazla bir zamandır, organik beyin sendromunun organik (beyin temelli) etiyolojisi olduğuna dair kanıtlar ; cerebral kan akışı, nöropsikolojik bozukluklar, uyarılmış potansiyel kayıtlamaları, PET, SPECT, MRI ve QEEG ile toplanmıştır. Kafa travmasının tabiatı geniş ölçüde tartışılmış ve QEEG kanıtlarının da desteklediği kuramsal kavramlar formule edilmiştir.
Bilimsel literatür, Organik Beyin Sendromunun (Kafa Travması) QEEG-Data Bankası ile çok yüksek özgüllük ile belirlenebileceğini ve Nöroterapinin de son derece etkili bir tedavi olduğunu belirtir.
ORGANİK BEYİN SENDROMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Aşağıda anlatılan testlerde puanlar, istatistiksel olarak, hiçbir hastalığı olmayan insanlardan oluşan çok geniş bir veritabanı ile karşılaştırılıyor.Bu testler, yayımlanmış ve akran değerlendirmesi bilimsel çalışmalarında onaylanmıştır ve teşhise yönelik sistemlerde kullanılması uygundur. Bunlar beraberce, organik beyin sendromunun organik temelli olduğunu bir noktada birleştiren kanıtlar sunarlar, bu da özel amaca yönelik tedavi olan Nöroterapi ile mümkündür.
KANTİTATİF EEG (QEEG)
QEEG, beyindeki elektriksel aktivitenin istatistiksel değerlendirilmesidir. Emprik, objektif ve hafif travmatik beyin hasarı ve organik beyin sendromu (kafa travması) ile ilintili beyin işlev bozukluğunun çeşitli nörofizyolojik patternlerinde yüksek oranda bir hassasiyetle teşhis ve ayırt etme özelliği gösterildiği için, Organik Beyin Sendromunun değerlendirmesinde özellikle uygundur. Yakın zamanda yayınlanmış bilimsel literatür çalışmalarının tekrar gözden geçirilmesinde, QEEG’nin diğer görsel tekniklere kıyasla hafif travmatik beyin hasarı ve organik beyin sendromu (kafa travması) ile ilintili beyin işlev bozukluğunun tespitinde çok daha başarılı olduğunu teyit etmektedir.
HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (HTBH) AYRIŞTIRMA ÇÖZÜMLEMESİ
Beyin Hasarı olasılık indeksi, istatistiksel olasılıkla kişide hafif travmatik beyin hasarı olup olmadığını söyler.Organik beyin sendromuna bağlı belirtilerin organik temelli olduğuna dair sonucu destekleyen ilave kanıtlar da verir. 1990 yılından beri QEEG ile ilgili 34.000’den fazla araştırma yayınlanmıştır. Bu araştırmalarda herhangibir olumsuz sonuç alınmamıştır. QEEG’nin klinikte kullanımı ile ilgili bir tek olumsuz kritik alan araştırma 1997 yılında Nöroloji Akademisinden Newer tarafından yayınlanmıştır. O araştırmada belirtilen düşünceler, Klinik EEG ve Klinik Nörobilim Birliği tarafından belirsiz ve yalnızca şüpheye dayalı ve destekleyici kanıtlar olmadığı gerekçesiyle itimat edilmedi ve etraflı bir şekilde yeniden gözden geçirilmesi dahi yapılmadan çürütüldü. O zamandan beri QEEG Neuroguide sistemi ,organik beyin sendromunun teşhisinde kullanımının etkili olduğuna dair FDA tarafından da onaylanmıştır.
DİKKAT DEĞİŞKENLERİ TESTİ (T.O.V.A)
Dikkat Değişkenleri testi (T.O.V.A) bilgisayar aracılığıyla yapılan kesintisiz performans testidir.Teste katılanların, ellerindeki düğmeye bilgisayarda hedefi gördükleri zaman basmaları , hedefi görmedikleri zaman da kendilerini tutmaları istenilen bir testtir. Puanlar, standardize puanlamalar çıkarabilmesi için uygun yaşa göre karşılaştırılır ve dikkatin dört değişkenine göre faydalı ve objektif bilgi verir.
* Dikkat ve konsantre olabilme ve zihinsel gayreti muhafaza etmek
* Dürtü kontrolü
* Reaksiyon zamanı
* İlginin başka tarafa kayması (yanıtlarda değişkenlik)
T.O.V.A ,dikkat sistemindeki bozulmanın derecesini ölçen,objektif, başlı başına ve emprik bir ölçümdür.
ORGANİK BEYİN SENDROMU (KAFA TRAVMASI) TEDAVİSİ
Klinik EEG ve Nörobilim dergisinin 2004 yılı Ekim sayısındaki araştırma, QEEG’nin, organik beyin sendromunun değerlendirilmesinde en hassas görsel araç olduğu ve Nöroterapinin de organik beyin sendromunda en ümit verici tedavi olduğu sonucuna varmıştır.
İLAÇ, DANIŞMANLIK VE KOGNİTİF TERAPİ
İlaç, geçici olarak sıkıntılara yardım edebilir ve danışmanlık bazı insanlara dürtü ve öfke kontrolünü anlamalarında yardımcı olabilir. Ancak literatürde, ilacın veya kognitif terapinin, organik beyin sendromunda bilişsel problemleri veya konsantrasyonu etkili bir şekilde iyileştirdiğine dair herhangibir kanıt yoktur.
NÖROTERAPİ
Dikkat problemi ve hafif travmatik beyin hasarı olan kişilerde yavaş beyin dalgası aktivitesi ve koherans anormallikleri daha fazladır. Nöroterapi (EEG Biofeedback) operant şartlanma yöntemiyle hastalara, beyin dalgası aktivitesinde daha fazla normal patternler üretmeleri için görsel/işitsel ödüller verilir.1970’li yıllardan beri çalışmalar gösteriyor ki, nöroterapi ile hastalar disfonksiyonel beyin dalgası paternlerini normalize ederek beyinlerinde normal fonksiyonun gelişmesine yardımcı olmayı öğrenebilirler. Nöroterapideki en son gelişme de düzeltilmesi gereken spesifik beyin dalgası paternlerini QEEG kullanımıyla tespit edebilmektir.
Nöroterapi aynı zamanda organik beyin sendromu olmayan kişilerde zihinsel performansı artırmak ve konsantrasyonu geliştirmek için de kullanılabilir.
Refereans : www.adhd.com.au
www.yasamsaglık.net
