Bilim dalları arasındaki sınırlar giderek ortadan kalkmakta ve disiplinler arası nitelikte bilim dalları ortaya çıkmaktadır. Araştırmalar sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda oluşan bilgi birikimi ve gelişen teknoloji, konuları bir bütün olarak ele alan ve birden fazla bilim alanını içeren disiplinler arası bilim dallarını gündeme getirmiştir. Disiplinler arası bir bilim dalı olan nöropsikoloji de nöroloji ve psikoloji bilim dallarının birleşiminden oluşmakta ve beden - zihin ilişkisi içerisinde bütünsel bir yaklaşımla insanı incelemektedir.
Nöropsikoloji bilim dalının amacı, beyinde meydana gelen işlev bozukluklarının zihinsel ve davranışsal süreçlere etkisini ve ortaya çıkan değişiklikleri belirlemek, beyin alanlarıyla ilişkili olan zihinsel süreçleri bilimsel açıdan değerlendirebilmektir. Nöropsikolojik yaklaşım insanı anlamak ve bu konuda doğru değerlendirmeler yapabilmek açısından büyük önem taşımaktadır.
Nöropsikoloji, temellerini aldığı nöroloji ve psikoloji bilimlerine de aynı zamanda katkı sağlamaktadır. Genel olarak insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bilim dalı şeklinde tanımlanan psikoloji, sadece gözlenebilen davranışların değil, davranışın altında yatan her türlü süreci de içine almaktadır. Psikoloji biliminde, dikkat, algı, bellek, öğrenme, problem çözme ve akıl yürütme gibi bilişsel süreçler doğrudan gözlenemediğinden, bilişsel süreçlerin gözlenebilen davranışa yansıması doğrultusunda değerlendirme yapılabilmektedir. Bu noktada doğrudan gözlenemeyen ve ölçülemeyen bilişsel süreçlerin bilimsel açıdan araştırılması ve değerlendirilmesinde nöropsikolojik değerlendirme önem kazanarak psikoloji bilimine katkıda bulunmaktadır.
Nöroloji, tıbbın sinir sistemi ile ilgili gelişim ve hastalıklarını inceleyen bilim dalıdır. Nöroloji bilimine katkısı olan nöropsikoloji, beyinde normal gelişimin veya meydana gelen hasar ve bozuklukların bilişsel işlev ve davranışları ne ölçüde etkilediğinin belirlenmesinde yol gösterici olmaktadır.
Nöropsikolojik değerlendirme nöropsikolojik testler yoluyla yapılmakta ve beyindeki işlev bozukluğuna bağlı olarak oluşan zihinsel ve davranışsal bozukluklar nesnel olarak değerlendirilmektedir. Özellikle Alzheimer Hastalığı, Parkinson, Multiple Skleroz gibi hastalıklarda hastanın bilişsel aktivitelerinin izlenmesi ve uygun tedavi programının belirlenmesi amacıyla nöropsikolojik testlerden yararlanılmaktadır. Yine Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite, Özel Öğrenme Güçlüğü gibi durumlarda çocuk ve gençlerin bilişsel aktivitelerini, davranış kalıplarını belirlemek ve takip etmek, çocuğun geri olduğu veya kuvvetli olduğu alanları ayırdetmek amacıyla da nöropsikolojik testler kullanılmaktadır.
Nöropsikolojik değerlendirme ayırdedici tanının konulması ve sonrasında hastalığın seyrinin izlenmesi, uygun tedavi ve eğitim programlarının planlanması ve uygulanması aşamalarını içerir. Ancak bozukluğun belirlenmesi ve tanının konulması için nöropsikolojik değerlendirme ile birlikte nörolojik muayene ayrıca BT, MR, fMR, EEG, PET gibi ileri görüntüleme tekniklerinden de yararlanılmaktadır.
Günümüzde nöropsikolojik uygulamalar artmakta ve özellikle insanı tanıma, anlama ve bilişsel süreçler konusunda sağlıklı bilgiler edinmek amacıyla nöropsikolojik yaklaşımlı testler geliştirilmeye ve nöropsikolojinin kullanım alanları genişletilmeye çalışılmaktadır.
Kaynak:/www.altis.gen.tr
