Nedeni
Nöbetler şeklinde görülen, bilinç kaybı, iskelet kaslarında kasılmalar ile seyreden beyin hastalığına epilepsi (sara) denilir.
Köpeklerde epilepsi; gençlik hastalığı, beyin yangısı,sistemik mantar enfeksiyonları, dejeneratif beyin hastalıkları, hydrocephalus (kafa tası içinde su toplanması),aujesky (yalancı kuduz), kuduz, sistemik vaskülitis, tümörler, kafa travmaları, beyin apseleri, kafatası kemiği hastalıkları gibi beynin yapısını etkileyen nedenlerle ya da hypoglisemi (kan şekeri düşmesi), karaciğer hastalıkları, hypoksia (yetersiz O2 alımı),B1 vitamini yetmezliği, aşırı tuz alımı, böbrek yetmezliği, kalsiyum noksanlığı ve zehirlenmeler gibi metabolik nedenlerle oluşabilir.
Prognoz (Hastalığın seyri)
Krizin şiddetine bağlı olarak köpeğin yaşamı tehlikeye düşebilmekte ya da yaşam kalitesi olumsuz etkilenebilmektedir.
Duyarlı Irk ve Yaş
Beagle, Alman Çoban Köpeği, Belçika Tervuren, Dachshund, Spaniel Cocker, İrlanda Setteri ve Poodle (Kaniş) ırkı köpeklerin epilepsiye yatkın olduğu bildirilmektedir.
Semptomlar
Belirtileri : 3 bölüm altında incelenmektedir:
- Aura : Krizin ya da nöbetin hemen öncesinde görülen dönemdir. Hayvanın huzursuzlaşması, inlemesi ve saklanması gibi davranış değişimleriyle karakterize olur.
- İctıız : Genellikle 1-2 dakika içerisinde biten asıl kriz dönemidir. Bilincin kaybolması, kasların gerilmesi, istemsiz kas hareketleri, hayvanın dış uyarımlara tepkisiz kalması ile ortaya çıkar. Gün içerisinde birkaç defa gözlenebilir.
- Postictus : Nöbet sonrası yarım saatten az süren bir dönemi kapsar. Takatsizlik, körlük gibi belirtiler gözükür.
Nöbetler 2 tarzda gözlenebilir. Grand mal olarak bilinen şekilde çırpınmalar ve titremeler vardır. Petit mal tipte ise bilinçsizlik ve baygınlık hali gözlenir.
Teşhis
Teşhis : Hastalığın tanımında hayvan sahibinin vereceği bilgiler oldukça önemlidir. Bunun dışında diğer hastalıkların ortaya konabilmesi açısından elektroensefalografisi denen beyin elektrosu, kafa röntgenleri, bilgisayarlı tomografi MR (Magnetic Resonance), beyin omurilik sıvısı tahlili, kan idrar ve dışkı tahlilleri gereklidir.
Sağaltım
Koruyucu sağaltım olarak duyarlı köpeklerin böcek ilaçları, şeker, sigara dumanı, araba egsoz dumanı v.b. maddelerden uzak tutulması, hayvanın stress ve korkudan arındırılması, düzenli egzersiz yapılması, parazit mücadelesinin düzenli yapılması, yiyeceklerine B l, B6, C, B5 vitamini ilavesinin yararlı olduğu bildirilmektedir.
Nöbetlere yol açan asıl hastalık saplanabilirse bunun tedavisinin yanısıra Diazem, Fenobarbital vb. antiepileptik ilaçların verilmesiyle hastalık büyük oranda kontrol altına alınabilir.
Kaynak:www.veterinerx.com
