Oğuzhan DeyneliMarmara University, Endocrinology and Metabolism, Istanbul, Turkey, Dilek Gogas YavuzMarmara University, Endocrinology and Metabolism, Istanbul, Turkey, Hasan AydınMarmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, Koray ÖzdumanMarmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Anabilim Dalı, İstanbul, Özlem SezginSSK Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Kliniği, İstanbul, Muhittin BelirgenMarmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Anabilim Dalı, İstanbul, Selçuk PekerMarmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Anabilim Dalı, İstanbul, Türker KılıçMarmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Anabilim Dalı, İstanbul, Necmettin PamirMarmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Anabilim Dalı, İstanbul, Sema AkalınMarmara University, Endocrinology and Metabolism, Istanbul, Turkey
Introduction
Stereotaktik radyocerrahi son yıllarda hipofiz tümörlerinin tedavisinde klinik uygulamaya girmiş, normal çevre dokuları koruyarak yüksek doz iyonize radyasyonun tek seferde hedef tümör dokusuna uygulanabildiği yeni bir tedavi seçeneğidir.
Bu çalışmanın amacı stereotaktik gammaknife radyocerrahisinin hipofiz tümörlerinin tedavisindeki uzun dönem etkinliğini değerlendirmektir. Ocak 1997 ve Ağustos 2003 tarihleri arasında toplam 311 hipofiz tümörü olan hastaya stereotaktik gammaknife radyocerrahisi uygulanmış, bunlardan 24 aydan fazla izlemi olan 147 hastanın [82 Kadın,65 Erkek; Yaş: 43.06(17-90)] verileri değerlendirilmiştir. Bu hastalardan 47‘s prolaktinoma(%31.97) , 42’si akromegali(%28.57) , 5’i GH-prolaktin salgılayan(%3.4) , 7’si ACTH salgılayan tümör(%4.7), 3’ü Nelson sendromu(% 2.02) ve 43 hastada nonsekretuar hipofiz adenomu(%29.52) nedeniyle gammaknife radyocerrahi tedavisi aldı. Hormon eksikliği ve fazla üretimi için şu kriterler kullanıldı: Prolaktin>20 ng/ml; ACTH Eksikliği:(8.00) kortizol<3.6 mcg/dl, insülin hipoglisemisine kortizol cevabı<18 mcg/dl; ACTH aşırı üretimi 2 mg DST sonrası kortizol>2 mcg/dl; fT4<1.2 ng/dl, TSH<0.3mU/L; erkek Testesterone<10 nmol/L ve gonadotropinler <10 IU/L, kadınlarda, postmenapozal FSH, LH<20IU/L, premenapozal E2 <30 pg/ml ve düşük yada düşük normal FSH ve LH. GH eksikliği, insülin hipoglisemisine GH cevabı <3 mcg/L, GH aşırı üretimi:100 gr OGTTde GH nadir düzeyi >1 mcg/L.
Prolaktinoması olan hastaların 10’unda gammaknife sonrası 34.8 (18-60 ay) ilaçsız hormon değerleri normal sınırlara indi, 21 hastada ilaç dozunda %33.6 ve üzeri azalma sağlandı, 6 hastanın ilaç ihtiyacı değişmedi. Akromegalisi olan 13 hastanın ilaçsız GH ve IGF-1 değerleri 33.07 ayda (24-48 ay) normale indi, 13 hastanın somatostatin ihtiyacı %33.6 veya daha fazla azaldı, 3 hastada doz değişikliği olmadı. ACTH salgılayan hipofiz tümörü olan 4 hastanın hormon değerleri 26.5 ayda (16-36 ay) normale indi.
Prolaktinoması olan 10, akromegalisi olan 17 hastanın izlemi yoktu. Nelson sendromu olan 1 hastanın tümör büyümesi durdu, ACTH değeri %70 azaldı. Akromegalisi olan 1, Nelson sendromu olan 2, nonfonksiyonel adenomu olan 1 hastaya tümör büyümesi nedeniyle ikinci seans gamma knife yapıldı. Gammaknife sonrası 2 hastada geçici 3. kranial sinir paralizisi oldu, bir hastada da tümör büyümesi nedeniyle cerrahi yapıldı.
Sonuç olarak stereotaktik radyocerrahi hipofiz tümörlerinin tedavisinde etkili ve güvenilir bir tedavi seçeneğidir.
