Kronik hastalıklar, çok uzun süre davam eden ve tam olarak tedavi
edilemeyen hastalıklardır. Şeker hastalığı, böbrek, kalp hastalıkları,
AIDS ve multiple sclerosis gibi hastalıklar bu grup içerisindedirler.
Bu hastalıklar tam olarak tedavi edilemiyor olsalar bile, ilaç
tedavisiyle, özel diyetler ve diğer tedbirlerle kontrol altına
alınabilmektedir.
Kronik hastalık teşhisi konulan kişiler, hastalıklarına ve tedavi
programlarına göre yaşamlarını tekrar düzenlemek zorunda
kalmaktadırlar. Hastalıkları, bağımsızlıklarını, yaşam biçimlerini,
kendilerini ve diğer insanları algılayışlarını etkileyebilmektedir. Bu
nedenle, kronik hastalık teşhisi konulan hastalarda üzüntünün ve
umutsuzluğun olması bir dereceye kadar normal olarak görülmelidir.
Ancak kronik hastalıklar bazı kişilerde depresyona neden
olabilmektedir. Yapılan araştırmalara göre kronik hastalık teşhisi
konulan her üç kişiden birinde depresyon semptomları görülmektedir.
Kronik hastalıklarla bağlantılı olan fiziksel değişimler depresyonu
tetikleyebileceği gibi, birey hastalığın beraberinde getirdiği
zorluklara karşı psikolojik olarak tepki veriyor da olabilir.
Herhangi bir kronik hastalık depresyonu tetikleyebilir, ancak ağır
bir kronik hastalığın olması ve bu hastalığın bireyin hayatını büyük
ölçüde etkiliyor olması depresyon riskini de arttırmaktadır. Kronik
hastalığın ağrıya ve yorgunluğa neden olduğu durumlarda, kronik
hastalığa bağlı olarak gelişen depresyon, hastalığı ağırlaştırabilir.
Depresyon ağrıların şiddetini arttırabilir.
Kronik hastalıklarda depresyonun görülme oranı bir hayli yüksektir.
Kronik hastalıklar ve bu hastalıklardan muzdarip olan bireylerde
depresyon semptomlarının görülme oranı aşağıda sıralanmıştır:
• Kalp krizi: hastaların % 40-65’inde
• Parkinson hastalığı: hastaların % 18-20’sinde
• Multiple Sclerosis: hastaların % 40’ında
• Felç: hastaların % 10-27’sinde
• Kanser: hastaların % 25’inde
• Şeker hastalığı: hastaların %’inde
Hastalar ve hasta yakınları, çoğunlukla depresyon semptomlarını
görmezden gelirler ya da bu semptomların kronik bir hastalıkla mücadele
eden bir kişide görülmesinin normal olduğunu düşünürler. Ayrıca, bazı
durumlarda depresyon semptomları diğer tıbbi durumlar tarafından
maskelenebileceği ve başka bir biçimde ele alınabileceği için
depresyonun tedavisi de yapılamamaktadır. Her iki hastalığın da
tedavisinin yapılması çok önemlidir.
Kronik hastalıkları olan bireylerde görülen depresyonun tedavisi,
diğer kişilerde uygulanan depresyon tedavisine benzerdir. Erken teşhis
ve tedavi önemlidir. Böylelikle kişinin yaşadığı duygu durumu
değişmekte ve komplikasyon ve intihar riski azalmaktadır. Depresyon
tedavisi gören kişilerde genel tıbbi durumun iyiye gittiği, yaşam
kalitesinin yükseldiği ve kronik hastalıkları için uygulanan tedaviye
daha iyi uyum sağladıkları gözlenmiştir.
Depresyon tedavisinde, ilaç ve psikoterapi yöntemleri
uygulanmaktadır. Kronik hastalığın tedavisini üstlenen doktorun,
depresyon tedavisi için yönlendirmesi ve her aşamadan haberdar olması
önemlidir.
Kronik Hastalıklarla Başetmek İçin İpuçları:
Hastalığın fiziksel etkileriyle birlikte yaşamayı öğrenin,
Tedavinizin nasıl yapılacağını ve bu konuda sizin üstünüze düşen sorumlulukları öğrenin,
Doktorunuzla her konuda açık bir şekilde konuşun,
Olumsuz duygularla başedebilmek için duygusal dengenizi korumaya çalışın,
Özgüveninizi ve kendinize dair olumlu fikirlerinizi korumaya çalışın,
Depresyon semptomları görülür görülmez bir uzmandan yardım alın.
