Epilepsi çok sayidaki çesitli rahatsizliklardan olusabilir. Vakalarin yarisindan daha fazlasinda (henüz) bir neden bulunamaz. Yapilan arastirmalar sonucu bir beyin hasari bulundugu ortaya çiksa bile, bunun nasil meydana gelmis oldugu genellikle bilinememektedir. Bazen, hastada kendiliginden var olan egilim de buna neden olabilir. Kalitim bunda önemli bir rol oynar.
Epilepsinin nedeni genellikle bir çok etkene baglidir: Bir bölümü, edinilmis beyin rahatsizligindan, bir bölümü irsi, baska bir bölümü ise aniden meydana gelen dis (tesvik edici) etkenlerden olabilir.
Nedenlerin örnekleri:
-Epilepsi dogumdan önce veya dogum sirasinda olusabilir. Hamilelik sirasindaki bir enfeksiyon veya hastalik, dogustan olan bir beyin bozuklugu veya dogum esnasinda oksijen eksikligi ileride epilepsi sonucu dogabilir.
Nokta kadar küçük bir beyin hasari bile, belli bir egilimle birlikte, sonradan epilepsiye dönüsmek için yeterli olabilir.
-Menenjit gibi ciddi bir hastalik veya bir kazadan sonra meydana gelen beyin hasari da bunun nedeni olabilir. Ancak bu, bir hastaliktan sonra veya beyin hasarindan dolayi herkeste epilepsi olabilecegi anlamina gelmez.
Kisideki buna karsi belirgin ‘egilimin’ de her zaman buna eklenmis olmasi gerekir. Kronik derecede asiri alkol veya uyusturucu kullanimi da beyine hasar verebilir ve böylece bu da nöbetlere yol açabilir.
-Bazen de iyi veya kötü huylu bir beyin tümörü de nöbete neden olur.
-Yasli insanlarda bir beyin kanamasi veya enfarktüsü (Serebral Vasküler Atak CVA) epilepsinin sikça rastlanan nedenidir.
-Enfeksiyon, apse, oksijensizlik veya bir ameliyattan sonra oldugu gibi (eskinden) beyin rahatsizligindan dolayi ortaya çikan yara izi dokusu, epileptik nöbetlerden sikça sorumludur. Bu yara izinin kenarinda
çogunlukla normal disi islev yapan beyin hücreleri bulunur.
-Ayrica, sadece artan (irsi) egilimin de buna neden olmasi mümkündür. Bu durumda nöbet geçirme engeli daha da düsüktür. Bunda bir veya birden fazla baska neden ortaya çikarsa, epilepsi ihtimali, irsi yatkinligi olmayan bir kisiye göre daha büyüktür.
Tesvik edici etkenler
Epilepsi hastasi bir kisinin neden belli bir anda nöbet geçirdigi genellikle pek açik degildir. Nöbet sanki gökten inmis gibi olur. Bazi durumlarda ise nedeni açiktir. Belli bir durumla nöbet geçirmenin arasinda yine belli bir
baglanti vardir. Bu tür nedenlere tetik denilir. Bazi kisiler asagidaki durumlarda nöbet geçirirler:
-Asiri alkol kullandiktan sonra
- Büyük gayret sarfetmeden önce veya sonra
- Örnegin; bir hafta sonu eglendikten sonraki uykusuzlugun ardindan
- Kadinlarda aybasindan önce veya aybasi sirasinda (hormonal degisiklikler)
- Örnegin; bilgisayar oyunlari veya disko isiklandirmasi gibi güçlü isik etkenleri
-Örnegin; yüksek ates halinde oldugu gibi, vücut isisinda büyük degisiklikler.
Kalitim
Epilepside kalitimin bir rol oynayabilecegi açik olmasina ragmen; yine de bu konuda birçok çok soru bulunmaktadir. Bir çiftin epilepsi hastasi çocuklari olma ihtimali, bilimsel arastirmalar esasen degil, ancak
deneyim bilgilerine esasen tahmin edilebilir. Ancak epilepsinin bazi türlerinin digerlerine nazaran kalitimsal yönden daha fazla belirgin olduklari da bilinmektedir. Epilepsi hastasi olan bir kisinin, çocuk sahibi olmaktan
çekinmemesi gerekir. Epilepsi hastasi bir çocuk sahibi olma ihtimali zaten her çift için farklidir. Çesitli türleri olmasindan dolayi, velilerinden biri epilepsi hastasi oldugunda çocugun da epilepsi hastasi olma ihtimali yüzde 0 ile 50 arasindadir. Normalde bu risk ortalama yüzde 2 ile 8 oranindadir. Erkegin veya kadinin epilepsi hastasi olup olmamasi hiç farketmez.
Ancak, bir ailede birden fazla kiside epilepsi varsa, hasta çocuk olma ihtimali daha da büyük olur. Bir bu durum her iki velide de söz konusu oldugunda, bu ihtimal daha da büyür. Epilepsi, baska (kalitimsal) bir hastalik görünümüne de ait olabilir. Bundan dolayi risk daha da büyür ve bazen yüzde 25-50 ‘ye kadar çikabilir.
Kalitim ile epilepsi hakkinda soracaklariniz varsa, bunu en iyisi, hamile kalmadan önce, tedavi doktorunuzla görüsünüz. Gerektiginde kalitim arastirmalari yapan akademi hastanelerine havale edilebilirsiniz.
Büyük oranda belirsizlik
Epilepsinin ne oldugu, bir nöbet sirasinda neler yasandigini ve kalitimsal yönlerinin kismen nasil oldugu oldukça bilinmis olmasina ragmen, yine de bazi belirsizlikler devam etmektedir. Tip bilim adamlari, beyindeki sinyallerin dönüsümünün nasil geçtigini genellikle bilmekle birlikte, bir çok soru hala cevapsizdir. Bu nedenle, epilepsi hakkinda arastirmalar durmadan devam etmektedir. Böylece gelecekte konuyla ilgili daha fazla bilgi edinilir ve tedavisi de düzeltilebilir.
Kaynak:www.eminabi.com
