NÖBET ANINDA NELER YAPILMALIDIR ?
» Nöbet anında neler yapılmalıdır?
» Nöbet anında neler yapılmamalıdır?
Normalde majör bir nöbet (Grand mal nöbet) 1-3 dakika içinde kendiliğinden biter ve tehlikeli görünümüne rağmen hayati tehlike içermez. Bu nedenle, vakaların büyük bir çoğunluğunda majör nöbet sırasında tıbbi önlemler alınması bir zorunluluk değildir. Buna karşın, bir majör nöbet olağandan, yani 3-5 dakikadan uzun sürerse nöbet sürecini sona erdirmek için özel önlemler alınmalıdır.
Her şeyden önce, majör bir nöbet için genellikle önerilen önlemler hangi önlemlerdir?
• Eğer nöbetten hemen önce, uyarıcı belirtiler (aura) görülürse çocuk hemen yatağa veya yere düz bir şekilde yatırınız ve giysilerini, özellikle boyun kısmı gevşetiniz.
• Hastayı olası tehlikelerden uzaklaştırınız. Örneğin; trafik, su, keskin cisimler, köşeli yerler.
• Sakince nöbetin bitmesi bekleyiniz ve çocuğu dikkatle gözleyiniz. Nöbet sırasında neler olduğu ve nöbetin ne kadar sürdüğü konusundaki ayrıntılı bilgiler daha sonra doktorun çok işine yarayacaktır.
• Eğer çocuk fazlaca salya akıtıyorsa boğulmayı önlemek için basını bir tarata yan yatırınız. Bazen nöbet sırasında veya nöbetten hemen sonra kusma görülür. Böyle bir durumda çocuğun sadece başını çevirmek yerine tüm vücudunu yan çevirmek en iyisidir. Eğer bu kolaylıkla yapılabiliyorsa iyidir, çocuğu yan çevirmek için kuvvet kullanmayınız.
• Nöbetten sonra çocuk genellikle bitkindir, ya tepki veremez yada çok zor tepki verir veya derin bir uykuya dalar. Çocuğu kesinlikle rahatsız etmeyiniz ve beyinde yorgun düşmüş sinir hücrelerine kendilerine gelmeleri için zaman tanıyınız. Nöbetleri bazen bir huzursuzluk takip eder. Yine, bunun geçmesi için de sabırla bekleyiniz ve asla çocuğu kendine gelmesi için zorlamayınız, sakince yanında olunuz.
• Doktorunuz size çocuğa tıbbi yardım gerektirmeden makattan verilecek bir spazm önleyici (örneğin; diazepam rektal tüp) vermiş olabilir. Genelde bu majör bir nöbet iki dakika içinde bitmediği veya hafiflemediği takdirde uygulanmalıdır. (Nadir vakalarda iki veya daha fazla fitil kullanılması gerekebilir. Tabii ki bunu da daha önceden doktorunuzla konuşmanız gerekmektedir).
NÖBET ANINDA NELER YAPILMAMALIDIR?
• Kollarda ve bacaklarda oluşan kasılmalar kuvvet kullanılarak çözülmeye çalışılmamalıdır.
• Kasılan kol ve bacaklar sabit tutulmaya çalışılmamalıdır.
• Kenetlenen çeneleri açmak için güç veya sert maddeler kullanılmamalıdır (eğer çocuk dilini ısırıp kanatıyor olsa bile).
• Çocuğu kendine getirmek için üzerine, yüzüne su dökülmemelidir.
• Nöbet bittikten sonra, sarsarak, vurarak, koklama tuzu veya başka ayıltıcı maddeler kullanarak çocuğu kendine getirmeye, uyandırmaya çalışılmamalıdır.
Minör nöbet (boşluk nöbeti, psikomotor nöbetler gibi) geçiren çocuklara sakince eşlik edilmeli ve çocuk dikkatlice izlenmelidir. Nöbet birkaç dakika sürse bile, nöbeti durdurmak için buna müdahale etmek (örneğin fitil vermek) gerekmez.
Eğer nöbet çok uzun bir süre devam ederse bir doktor çağırılması zorunludur. Yine bu durumda da düşünmeden birşeyler yapmak yerine çocuğu iyice gözlemlemek daha uygundur.
Kaynak:ww.epilepsirehberi.com
