EPİLEPSİLİ BİR ÇOCUK İÇİN NE TÜR OKULLAR UYGUNDUR ?
Eğer epilepsili çocuğun zihinsel yaşı normalse ilkokula, ortaokula, liseye ve hatta ileri düzeylerdeki okullara gitmesinde hiçbir sakınca yoktur.
Zihnin çalışması, nöbetlere olan eğilimi azaltır, buna karşın yine de her tür aşırı zihinsel yorgunluktan kaçınılmalıdır. Örneğin; çocuğun okuldaki performansım artırmak için saatlerce ödev yapmaya zorlamak yanlıştır. Oyunlarla, gerekli rahatlamanın sağlaması epilepsili çocuklarda özellikle çok önemlidir. Çocuğun öğretmenine çocuğun hastalığı konusunda bilgi verirken kreş konusunda geçerli olan ilkeler uygulanmalıdır.
Bazen, özellikle çocuk henüz nöbetlerden kurtulamamışsa, okula gidiş - gelişler için özel ayarlamalar yapılması gerekebilir. Seçenekler; sizin çocuğunuzla birlikte gidip gelmeniz, çocuğa diğer anne-babaların eşlik etmesi, sorumluluk sahibi bir okul arkadaşının eşlik etmesi veya mümkünse özel bir ulaşım yöntemidir.
Çocuğunuzun daha ileri düzeyde bir okula gitmesi kararı, sadece çocuğun epilepsisine bağlı olmamalıdır. Diğer bütün çocuklarda olduğu gibi en önemli konular; çocuğun yetenekleri, eğilimleri ve çocuğunuzun eğitimi ve geleceği konularındaki fikrinizdir.
Eğer normal okullar, çocuğunuz için ağır geliyorsa bir hazırlık okuluna, eğer bir de özellikle öğretmeni yada doktoru tarafından tavsiye edildiyse özürlüler için özel okullara göndermekten çekinmeyin. Özel bir okula gitmek utanılacak bir şey değildir. Bunun ötesinde, günümüzde bu tür özel okullarda sınıflar daha küçük olduğu için ve öğretmenler çocuğunuzun özel sorunlarıyla daha fazla zaman harcayabildiği için bu okullarda da çocukların normal okullar da edinilen bilgiler kadar bilgi edinmeleri mümkündür. Unutmayınız ki, bu tür özel okullarda eğitilen bazı çocuklar, iş hayatlarında diğer normal okullarda fazlaca baskı ve yoğunlukla eğitilen çocuklardan çok daha başarılıdırlar.
Eğer çocuğunuz hazırlık okulunda yeterince başarılı olamaz, gereklerini yerine getiremezse, zihinsel özürlüler için özel okullarda çok başarılı olabilir ve yaşamdan zevk almaya başlayabilir, çünkü burada sürekli birşeyleri başarma zorunluluğu ortadan kalkar.
EPİLEPSİLİ BİR ÇOCUK KREŞE GİDEBİLİR Mİ?
Nöbetler iyileştikten veya tamamen kaybolduktan sonra küçük çocukların kreşe gitmesinde hiçbir sakınca yoktur. Özellikle epileptik çocuklarda, bir gruba entegre olabilmek, çocuğun aşağılık komplejsine kapılmaması için son derece önemlidir.
konusunda endişeleriniz varsa,öğretmenlere bu konuyu açmalı ve çocuğunuzun hastalığının temel özelliklerini açıklamalısınız. Eğer gerekiyorsa ve özellikle bir nöbet sırasında alınması gereken önlemler varsa, doktorunuzdan bu konuda bilgi isteyiniz(Örneğin Diazepam desitin rektal tüp uygulanması).
EPİLEPSİLİ ÇOCUKLARIN İŞ İMKANLARI NELERDİR ?
Tarih kitapları epilepsi hastası olan ve buna rağmen büyük başarılar elde eden kişilerden bahseder. Bunlar arasında, devlet adamı Caesar, şair Dostojewskij, ressam van Gogh, besteci Handel ve natüralist Helmholtz bulunmaktadır.
Günümüz teknolojik dünyasında birçok epilepsili kişi modern tedavi yöntemlerinin gözetiminde, birçok iş kolunda çalışmakta ve son derece başarılı olmaktadırlar.
Eğer nöbetler ilaçlarla büyük ölçüde iyileştiyse veya tamamen kontrol altına alındıysa ve eğer çocuğun zihinsel yeteneği ve karakteri yeterliyse bilinen meslek dallarının çoğunda çalışmalarına hiçbir şey engel olamaz.
Düşme tehlikesi bulunan, korumasız makinalar üzerinde yapılan veya toplu taşıma aradan kullanmayı gerektiren işler tabii ki epilepsi hastaları için uygun değildir.
İş hayatında çoktan farketmişsinizdir ki; zeka tek basma mesleki başarı ölçüşü değildir. El becerilenin iyi olması, güvenirlilik ve bilinçli olma bazen çok daha önemlidir ki, bu yetenekler sıklıkla epilepsili çocuklarda bulunur. Fakat, çocuğunuzun hastalığı modern tedavi yöntemlerine cevap vermiyorsa veya fiziksel, zihinsel bir özrü de varsa bile bir meslek edinmesi olanaksız değildir.
EPİLEPSİLİ BİR ÇOCUK SPOR YAPABİLİR Mİ ?
Fiziksel egzersiz, oyunlar ve spor dalları çocukların kendilerini özgürce ifade edebildikleri faaliyetlerdir. Epilepsili bir çocuk da bundan mahrum bırakılmamalıdır. Kendine güven duygusunun gelişmesi, aynı yaştan çocuklarla birlikte olmak, başarı hissini tatmak aynı zamanda yenilgiyi tanıma, kurallara uyma, fiziksel eğitim gibi farklı şeylerle karşılaşmak epilepsili bir çocuk için de, sağlıklı bir çocuk için olduğu kadar önemlidir.Buna ek olarak; iyi bir fizik kondüsyonun bulunması tedaviyi olumlu yönde etkileyecektir.
Tabii ki belirli kısıtlamalarda gereklidir: aşırı yorgunluktan (örneğin ; uzun mesafe koşu, yüksek performans gerektiren sporlar), düşme tehlikesi bulunan sporlardan (aletli jimnastik, tırmanma, binicilik v.b) ve tehlikeli araçlarla yapılan sporlardan (çekiç, eskrim) kaçınılmalıdır.
Nöbetler yüzme sırasında çok istisnai durumlarda görülür fakat yine de epilepsili bir çocuk yanında bir büyüğü olmadan yüzmeye gitmemelidir.Açık sularda (deniz, ırmak, göl) yüzen bir çocuk mutlaka can yeleği giymelidir. Böylece bilincini kaybeden çocuğun başı su üstünde kalacaktır.Aynı şekilde, kayığa, bota binen çocuk ta can yeleği giymelidir. Evde banyo küvetinde bile çocuk asla yalnız bırakılmamalıdır.
Epilepsili bir çocuğun bisiklet kullanması hem kendisi hem de diğer insanlar açısından son derece tehlikeli olabilir. Dolayısıyla yoğun trafikte bisiklete binmek çocuk en az bir yıldır nöbet geçirmiyor olana kadar tamimiyle yasaklanmalıdır. Trafiğin yoğun olmadığı yerlerde çocuk en az 3 aydır nöbet geçirmiyorsa bisiklete binmesine izin verilebilir.
EPİLEPTİK BİR ÇOCUK TELEVİZYON İZLİYEBİLİR Mİ?
Bazı epileptik çocuklarda televizyonun veya bir bilgisayar ekranının göz kırpması beyindeki sinir hücrelerinin uyarılabilirliğinin artmasına, bu da nöbetlerin başlamasına yolaçabilir (buna fotojenik epilepsi denir).
EEG kullanarak doktor çocuğun bu tür ışıksal uyaranlara böylesi bir aşırı duyarlılığının olup olmadığım kolaylıkla tespit edebilir. Buna karşın, böyle "fotosensitif" çocuklara televizyon seyretmeyi tamamiyle yasaklamak gerekli değildir. Bunun yerine televizyon izlemenin miktarım sınırlamak yeterli olacaktır. Aklınızda utmanız gereken bazı özel noktalar aşağıdaki gibidir:
• Çocuğunuzun televizyon ekranı önünde gereğinden fazla zaman geçirmesine izin vermeyin (izin verilen süre temel olarak eğitimle ilgili değerlendirmeler gözönünde bulundurularak saptanabilir, ancak 1 ila 1,5 saatin üzerinde olmamalıdır).
• Çocuğunuzun televizyona çok yakın oturmasına izin vermeyin. Televizyona en uzak yer her zaman en iyi yerdir.
• Çocuğunuzun televizyon izlerken odayı çok karartmamasına izin vermeyin. Böylece ışık -karanlık kontrastı çok aşırı olmaz.
• Işık-karanlık kontrastım hafifletmek için televizyonun yakınma ek lambalar yerleştirin.
• Uykusuzluk ve yorgunluk nöbetleri ortaya çıkma olasılığım arttırır. Bu yüzden ilk yorgunluk belirtileri ortaya çıktığında televizyon kapatılmalıdır.
Özellikle belirgin foto duyarlılığı olan eğilimli çocuklarda, ekranı yansımasız bir koruyucuyla karartmak veya çocuğa renkli bir gözlük almak gerekebilir.
Küçük ekranlı "game boy" denen oyuncaklar fotosensitivitesi olan çocuklarda fotosensitif epilepsileri olsa bile nöbet oluşturmazlar. Bu yüzden çocukların "game boy" oynamalarına izin verip vermemek sadece eğitimsel yönü gözetilerek verilecek bir karardır.
Bu konuda özel sorularınız olduğu zaman yine doktorunuzla konuşmalısınız.
ÇOCUĞUM AŞI OLACAĞINDA VEYA AMELİYAT OLACAĞINDA NE YAPMALIYIM ?
Birçok aşının epilepsili çocuklarda taşıdığı risk sağlıklı çocuklarda olduğundan farklı değildir, yani tetanos, kızamık, kızamıkçık, kabakulak , difteri ve çocuk felci aşlarının hiç bir tehlikesi yoktur.
Buna karşın boğmaca aşısı sırasında dikkatli olunmalıdır.Sadece asellüler kullanılmalıdır (tam aşı kullanılmalıdır).Ayrıca, epilepsili çocuklara tifo, paratifo ve kolera için aşı yapılmamalıdır.
Eğer çocuğun bir ameliyat geçirmesi gerekiyorsa (Apandist, Bademcik, Fıtık gibi ) anestezistler ve cerrahlar bu konudan ve çocuğun aldığı ilaçlardan haberdar edilmelidir. Genelde Epilepsi, ameliyattaki riskleri artırmaz fakat epilepsiye karşı kullanılan bazı ilaçlar kanın pıhtılaşmasını zorlaştırabilir. Bununla beraber eğer anestezist bu konudan haberdar ise bu tür bir durumda ihtiyacı olabilecek ilaç ve araçları el altında bulundurabilir.
Hastanede kalınan sürede, ilaçların alımına ara verilmemesi çok önemlidir. Özellikle ameliyattan önce midenin boş olması gerektiği için, ilaçlara geçici bir süre ara verilecekse bu konu görevli doktor ve anestezist ile görüşmeli. Bu tür durumlarda epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar kas içine enjekte edilerek veya doğrudan kana karışacak şekilde (damar içine ) veya rektal yolla (barsaklardan ) verilmelidir.
EPİLEPSİLİ ÇOCUK NE ZAMAN BİR BAKIMEVİNDE BAKILMALIDIR ?
Diğer tüm çocuklar gibi epilepsili çocuklar da, aile içinde ihtiyaçları olan huzur ve bakımı görebilirler. Fakat özel durumlarda bu tür çocuğun bir bakımevine bir süre için, hatta kalıcı olarak yerleştirilmesi gerekebilir.
Daha önce olduğundan farklı olarak artık bu tür evler ve kuruluşlar sadece hastayı alıp bakımım yapmakla yetinmemektedirler. Bünyelerinde genellikle deneyimli doktorlar, öğretmenler ve tıbbi danışmanlar da bulundururlar. Bazı bakımevleri ayrıca meslek eğitimi de verirler. Hastanın tıbbi ve sosyal rehabilitasyonu için olumlu birçok farklı şey de yapılmaktadır.
Aile için çocuktan ayrılmak özellikle çocuk hastayken ayrılmak oldukça zor bir karardır. Fakat, verilen tedaviye rağmen nöbetler sık sık görülmeye devam ederse ve okulun öğretmenleri bu yoğun ve şiddetli nöbetlerle başa çıkamıyorlarsa ve eğer aile bireyleri bazı sebeplerden dolayı çocukla yeterince ilgilenemezlerse, çocuğu bu tür bir bakımevine yerleştirmek en iyi çözüm olacaktır.
Diğer taraftan, kuşkusuz çok zor olan bu karar alınırken göz önünde bulundurulması gereken bir diğer nokta da çocuğun bu tür yerlerde kendine yeni ufuklar açma şansının olduğudur. Örneğin; eğitimin devamı, meslek eğitimi ve benzer sorunları olan diğer çocukarla iletişim kurmak çok önemlidir.
Hangi bakımevini seçeceğiniz konusunda doktorunuz size yardımcı olacaktır.
Kaynak:wwww.epilepsirehberi.com
