Epilepsi hastasi özürlü müdür? Daha dogrusu özürlü ne demek? Saglik Bakanligi'na göre "çesitli saglik sorunlari nedeniyle toplumsal yasama uyum saglama ve günlük gereksinimlerini karsilamada güçlükleri olan birey" özürlüdür. O zaman bizler de özürlüyüz. Buraya kadar hersey tamam ( duyarsızlık hariç). Bir is basvurusunda bulunurken özürlü (ya da epilepsi hastasi) oldugumuzu söylersek sonucun ne olacagini biliyoruz.
Önümüze üç seçenek çikiyor bu durumda:
1.Evet ben özürlüyüm ve özürlü raporum var deyip, devlete güvenerek, isyerlerinde (50 kisiden fazla çalisan isyerlerinde %3) özürlü eleman çalistirma zorunlulugundan faydalanarak ise yerlestirilmeyi beklemek.( Tecrübeyle sabittir, 2 ayda bir bir işe çağırılınıyor ve o işyeri her nedense sizinle görüşmeden işe almıyor.)
2.Ne evet ne hayir, ben isime geldigi gibi davranip ise girmem gerektiginde ne gerekiyorsa onu yaparim diyerek yasa tanimaz bir tutum ! takinmak.
3.Hayir bu dünyada kimse beni anlamiyor, kaybetmedigim bir onurum kaldi, onu da ISKUR, SSK ya da SEY A.S. karsisinda kaybetmem deyip pasif bir duruma geçerek yaslanmak. (ne beklenecekse)
Son iki seçenek ile ilgili yazilarimiz olacak ama simdi eger özürlü mevzuatinda epilepsi için ne diyor diye merak ediyorsaniz, okumaya devam edin:
Isyerleri özürlü alirken özür oranina göre hareket ediyorlar. Bu yasalarla sabit: %40 ve üzeri bir oran sizi isverenlerin aradigi özürlü durumuna getirecek, en azindan yasal olarak. %39 ve altinda raporunuz var ve ne yapabilirim diyorsaniz, hemen söyliyeyim: hiç bir sey ! Isterseniz o raporu duvariniza asabilirsiniz!
Bu raporlar devlet hastanelerinden alinmali. Devlet hastaneleri (veya büyük üniversite hastaneleri, SSK hastaneleri) bu rapor için para almiyor. Genel olarak ta hakkinizdan fazlasini veriyorlar size. Örnegin sizin durumunuz %20'ye uygunsa, onu 40 yapiyorlar, ise yerlesebilesiniz diye.
Peki mevzuat epilepsi hastalari için hangi oranlari öngörüyor:
NÖROLOJIK HASTALIKLAR
Özür durumuna göre
çalisma gücü kaybi
orani %
---------
PAREZILER
Monoparezi ÜSt Ekstremite
Hafif 15
Orta 20
Pleji 55
Monoparezi Alt Eksremite
Hafif 15
Orta 20
Pleji 50
Hemiparezi
Hafif 35
Orta 40
Hemipleji 80
Paraparezi veya Diparezi
Hafif 35
Orta 45
Parapleji veya dipleji 80
Parapleji + Incontinans 95
Kuadriparezi 60
Kuadropleji 100
Afaziler Motor
Hafif 10
Orta 25
Agir 45
Sensoriel
Hafif 15
Orta 30
Agir 50
Mikst tip afazilerde agir olana göre puanlama yapilir.
Parkinson Hastaligi
Hafif 30
Orta 45
Agir (Yürüyemeyen, yasamsal aktiviteyi tamamen engelleyen) 90
Distonik bozukluklar ve diger hareket bozukluklari
Fonksiyon kaybeden ekstremiteye göre parezi ile esdeger puan verilir.
Kas hastaliklari
Hafif (Hafif fonksiyon kaybi) 40
Orta (Dstekle yürüyebilen) 50
Agir (Yürüyemeyen) 90
Multiple Skleroz
Fonksiyon kaybi dikkate alinarak parezi derecesine göre
puanlama yapilir.
Özür durumuna göre
çalisma gücü kaybi
orani %
---------
EPILEPSI
Fokal nöbetler
Ayda 2 den az 20
Ayda 2 den fazla 40
Jeneralize motor hareketler
Yilda 1 - 2 40
Yilda 2 den fazla 65
Petit mal epilepsi
- Ayda 2 den az 20
- Ayda 2 den fazla 40
Serebellar bozukluklar
- Yalnizca Dismetri 10
- Ataksi
Hafif 15
Orta 20
Agir 40
TREMOR
Her iki elde ve is görmeyi engellemeyen tremor 10
Her iki elde ve is görmeyi engelleyen tremor 40
Polinöropati
Motor defisit yapmayan 10
Motor defisit varsa Ekstremite parezi derecesi ile esdeger
puan verilir.
AS KEMIKLERININ AÇIKLIKLARI
9-25 cm2 (kapatilmamissa) 10
9-25 cm2 (kapatilmissa) 5
25 cm2 den genis (kapatilmamissa) 20
25 cm2 den genis (kapatilmissa) 15
Cerebral Palsi fonksiyon kayiplarina göre degerlendirilir.
Iste bu resmi durum.
Fazla umut hasta eder unutmayin. Ama umutsuz da kalmayin.
