{mosimage}Okuyucumuz, “Epilepsi hastasıyım, Alzheimer olmaktan korkuyorum. Epilepsi, Alzheimer’e neden olur mu?”diye soruyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Levent Üçkardeşler’in yanıtı ise epilepsi hastalarının bilmesi gereken her şeyi içeriyor. Hatta hangi ilaç, hangi yan etkiyi yapıyor,onu bile öğrenmeniz mümkün. İşte detaylarıyla bir hastalığın anatomisi ve tedavi süreci...
42 yaşındayım. 8-9 yaşımdan beri epilepsi hastasıyım ve ilaç tedavisi görüyorum. Şükürler olsun ki, nöbetlerim sol tarafımda kasılmalar şeklinde. Baygınlık türü uzun nöbet çok nadir oluyor. Çocuklarım gayet sağlıklı; üniversite, lise ve ilk okul çağında 3 çocuğum var. Doktor Bey, benim en büyük sıkıntım unutkanlık. Çevremdeki insanlar ‘Biz de birçok şeyi unutuyoruz’ diyorlar ama benimkisi çok farklı. Bazen devamlı gittiğim adresi bile unutuyorum. Şu an, sabah akşam Lamictal 100 ve Depakin Crona 500 alıyorum. Doktorlarım yıllar önce ilaçlarımın yanında B vitamini takviyesi almamı tavsiye etmişti, kilo yapar endişesiyle almadım. Ayrıca bu rahatsızlığa yakalanma riskimin de yüksek olduğunu söylemişlerdi. Alzheimer olmaktan çok korkuyorum ve bunu kafama fena halde takmış durumdayım. Bu konuda beni aydınlatırsanız çok sevinirim. H.G
Epilepsi beyinde zaman zaman oluşan anormal elektriksel boşalımların oluşturduğu nöbetlerle karakterize kronik bir hastalıktır. Bellek bozuklukları epilepsi hastaları arasında oldukça sık görülen bir yakınmadır. Epilepsinin kendisi bellek bozukluğuna neden olabileceği gibi epilepsi ilaçları da bellek bozukluğu yapabilmektedir. Epilepsiye bağlı bellek bozukluğu nedenlerine değinecek olursak; Parsiyel (bölgesel) ve jeneralize (genel) olmak üzere iki ana tip epilepsi nöbeti vardır. Bölgesel nöbetlerin içinde sadece hipokampus denilen şakak bölgesinden kaynaklanan nöbetler bellek bozukluğu yapar. Çünkü burası bellek işlevlerinde adeta bir işlemci gibi çalışır. Anormal elektriksel boşalımlar buranın işlevini bozarak unutkanlığa yol açar. Diğer bölgelerden kaynaklanan parsiyel nöbetlerse bellek bozukluğu yapmaz...
Hemen tüm epilepsi ilaçları kişinin yapısal özellikleri ile orantılı olarak çeşitli derecede bellek bozukluğuna neden olabilmektedir. Yaklaşık 16 yıldır epilepsi hastalarından edindiğim deneyimime göre, en fazla bellek bozukluğunu, en fazla unutkanlık yapma fazlalığı sırasına göre, barbituratlar, benzodiazepin türevleri, valproik asit, karbamazepin yapmaktadır. Ancak diğer tüm ilaçlardan da az ya da çok bellek bozukluğu yakınmaları alıyorum, bunlar arasında lamotrigine, vigabatrin, gabapentin, topiramat gibi ilaçlar da var.
UNUTKANLIĞA ALINAN İLAÇLAR NEDEN OLABİLİR
Bazen, epilepsi ilaçlarının kan/ilaç düzeyleri olması gerekenin üzerine çıkar ve böylece ilaç yan etkileri belirginleşir. Bunlar arasında unutkanlık da vardır. Hastamız valproik asit ve lamotrigine içeren ilaçlar kullanıyor, bunların kan ilaç düzeylerine baktırmasını öneriririm. Normalin üzerine çıkmış olabilirler ve bu da aşırı unutkanlığa yol açabilir. Hastamızın nöbetleri muhtemelen parsiyel tipte, ancak zaman zaman da jeneralize tipe dönüşen nöbetlerdir. Parsiyel nöbetlerin şakak lobu kaynaklı olmadıkça bellek bozukluğu yapma olasılığı oldukça azdır. Bu hastamızda nöbetlerin neden başladığı tam belirtilmemekle birlikte, epilepsi yapan ilerleyici beyin hastalığı olmadığı açıktır. Bu nedenle bir tehlike yoktur. Hastamızın kullandığı iki ilaç da unutkanlığa neden olur, ayrıca bu iki ilaç birbirlerinin yıkımını engelleyerek kan ilaç düzeylerini de karşılıklı yükseltebilirler. Hastamızdaki unutkanlığa büyük olasılıkla kullandığı epilepsi ilaçları neden olabilir. Ancak epilepsi ilaçları kalıcı unutkanlık yapmazlar, ilaçlar epilepsi geçtiğinde kesilir ya da bir başka ilaç grubu ya da ilaç ile değiştirilirse bellek bozukluğu düzelir. Ben hastamıza hekimi ile görüşmesini ve bellek bozukluğu ile ilgili yakınmalarını hekimine iletmesini öneririm.
Hastamız Alzheimer hastalığından kuşkulandığını söylemekte. Alzheimer epilepsiden bambaşka bir hastalık olup, orta yaşın üzerinde başlayan ilerleyici demans, yani bunama halidir. Beyin hücreleri (nöronlar) yavaş yavaş ölür ve giderek beyin fonksiyonları kaybolur. Bunun çeşitli inceleme yöntemleri ile tanısı konur. Alzheimer hastalığı olanlarda epileptik nöbetler nadir de olsa görülebilir. Ancak epilepsi Alzheimer’a neden olmaz. Epileptik ağır nöbetlerin yaptığı bunama hali Alzheimer değil, epileptik demanslardır. Bu iki durumun oluşum mekanizması çok farklıdır. Epilepsi hastaları Alzheimer hastası olur diye bir durum yoktur. Normal insanlar ne kadar Alzheimer riski taşıyorsa, epilepsi hastasının da Alzheimer olma riski o kadardır. Hastamızın Alzheimer demansına yakalanacağım korkusu yersizdir. Epileptik hastalarda benim gözlediğim diğer bir bellek bozukluğu nedeni, epileptik zeminde gelişen ruhsal depresyonlardır. Depresyon gelişmiş bir kişide dikkat ve konsantrasyon azaldığından adeta yalancı bir unutkanlık hali oluşmaktadır. Epileptik hastaların bir bölümünde depresyon gelişmekte ve hasta bunun farkında olmamaktadır. Depresyonun psikiyatristlerce tedavisinden sonra unutkanlık azalır ya da geçer. Ancak, epileptiklerde depresyon ilaçlarını, nöbetleri artırabileceğini göz önüne alarak çok dikkatle seçmek gerekir.
