{mosimage}1.Hipotalamus; Memeli hayvanlarla çalışma biçimi aynı olan hipotalamus, vücut için gerekli olan çalışma sistemlerini düzenler. Bunu otonomik, kendiliğinden çalışan sinir sistemi aracılığıyla yapar. Bu özellikleri bakımından beynin beyni tabirini hakeder.
2.Talamus; Vücudun hissettiği tüm duyuları ve hareketleri alarak beyin üst bölgelerine, mikrovolt düzeyinde elektrik akımı ile yansıtır. EEG ile ölçülen beyin dalgalarının kaynağıdır. Talamus, hipotalamus gibi memeli diğer hayvanlarla olan ortak yönlerimizden biridir.
3.Prefrontal korteks (Beyin ön bölgesi); İnsanları diğer canlılardan üstün kılan beyin bölgesidir. Hipotalamus ve talamus genel canlılar için beynin beyni olma özelliğini haketse de beyin ön bölgesi, insan özelliğini vermesi ve hipotalamusu kontrol etmesi özelliğiyle bu ünvanı en çok hakeden beyin bölgesidir.
BEYİN ÖN (PREFRONTAL) BÖLGESİ
Ali, 9 yaşında
Derslerine ilgisiz
Sorumluluğu hatırlatıldığında söylediği söz “aman annee”
Kolaylıkla sıkılıyor
Annesi: “İstese çok iyi yapar, yeter ki istesin”
Bilgisayarda çok zaman geçiriyor
Ayşe, 11 yaşında
6 aydır başı ağrıyor, gözleri sulanıyor
Çocuk doktoru ve KBB normal demiş
Göz hekimi “dinlendirici” önermiş
Özellikle okulda ders dinlerken ve evde ders çalışırken başı ağrıyor
Özlem, 12 yaşında
1 yıl önce başlayan, giderek artan
İsteksizlik
İlgisizlik
Tembellik
İştah değişikliği var
Kimse benimle oynamıyor
Doğum günü partisine çağırmıyorlar
Okulda benimle alay ediyorlar
Öğretmen; ilgi çekmek için anormal davranışlar sergilediğini söylüyor
Kendi başına çalışamıyor
Öğretmen; “Çocuğunuz geri kaldı, özel ders alması gerek” diyor
Ömer 20 yaşında
Çok sinirli, birden parlıyor, çabuk duruluyor
Sinirli iken söylediklerine pişman oluyor
Bu durum sürekli tekrar ediyor
Meltem 30 yaşında
Son 1 yıldır kolay yoruluyor, Öğleden sonra başağrısı, boyun ağrıları oluyor
Ara ara baş dönmeleri var
Hakan 35 yaşında, “sanki beynim duruyor bazen” diyor
Sorumsuzca davranıyorum, eşimi anlayamıyorum
Gereksiz yere insanların kalbini kırıyorum
Hüseyin 40 yaşında
Aceleciyim, sabırsızım, ani kararlar veriyorum
Hayatım hep “keşke”ler ile geçti. Aynı hataları sürekli tekrarlıyorum
Çok iş değiştiriyorum. Sıkılıyorum
Maymun iştahlıyım
Aysel 45 yaşında, kendisini bildi bileli kıpır kıpır, yerinde duramaz
Kolay sinirlenir, kararsızdır, çok konuşur
Yukarıda örnekleri verilen insanların ortak bir özelliği var.
BEYİN ÖN BÖLGE (PREFRONTAL) DUYARLILIĞI
Duygu, düşünce ve davranışlar tüm beynin çalışması ile belirlenir. Bu özelliklerin karar ve bildirim yeri prefrontal bölge’dir. Başarı için iyi çalışan prefrontal bölgeye ihtiyaç vardır.
Beyin ön bölge gelişim 20’li yaşlarda tamamlanır. Gelecekte olabilecek sorunların-hastalıkların temeli çocukken atılır. Son araştırmalar hastalıkların temeli olan HPA sistemi bozukluklarının prefrontal bölge tarafından kontrol edildiği bildirilmiştir. Bu nedenle bu bölgenin gelişimini etkileyen olaylar gelişecek olan hastalıklarında dolaylı nedenini oluştururlar.
Prefrontal bölge duyarlılık nedenleri
Kalıtım
Doğum zorluğu
Anne sütü almama ya da yeterli alamamak
Ateşli havale
Ateşli hastalıklar
Aşılar
Kafa darbesi
Yetiştirilme tarzı + çevre etkileri
Beyin ön bölge özellikleri
Prefrontal bölge çalışmasıyla insan kişiliği ortaya çıkar. Bizleri diğer canlılardan ayıran en önemli özelliğimiz beyin ön bölgesinin gelişmiş olmasıdır.
Dikkati sürdürme
Sabır
Planlama, tasarlama
Yargılama
Tepki kontrolü
Düzenli olma
Kendini kontrol edebilme
Sorunları çözme
Ayrıntılı düşünme
Gelecekle ilgili öngörüde bulunma
Hatalardan ders çıkarma
Duyguları anlama ve ifade etme
Empati kurma
Sağduyu
Beyin ön bölge duyarlılığı nedir ?
Kişilik özelliklerimizin farklılıkları grinin tonlarına benzetilebilir. Her kişilik özelliğinin ayrı bir tonu var. Ton farklılıkları kim olduğumuzu- kişilik özelliklerimizi belirler. Ton açıldıkça daha normal olurken, koyulaşan tonlar farklı kişilik, duygu ve davranışlarla ilgili yakınmalar ortaya çıkmasına neden olur.
Duyarlılıkları da ton farkına benzetebiliriz. Beyin ön bölge yapısını etkileyen nedenler duyarlılık derecelerini de etkileyerek farklılaşmamızı sağlar.
Prefrontal bölge duyarlılık belirtileri
Dikkatini uzun süre veremez
Sabırsız- acelecidir
Zamanı iyi kullanamaz
Sorumsuzdur
Çabuk parlar- ani tepkiler
Beyni durur- düşünemez
Dağınıktır- eşyalarını kaybeder
Okul ve iş başarısı kararsızdır
Hataları tekrar eder
Çok ya da az konuşur
Yerinde duramaz ya da çok hareketsiz
Tutumlu değildir
Çok merhametli ya da acımasız
Sınav gerginliği
Düşünmeden konuşur
Maymun iştahlı
Hayırdan anlamaz
Sabah zor uyanır
Okula gitmek istemez
Verdiği sözleri tutamaz
Eşek şakası
Unutkandır
İsteksiz
Sıkılgan
Tembel
Hayvanlarda neden bazı hastalıklar görülmez ?
Diş hekimine giden bir zürafa göremezsiniz ya da yaşadığı onca stresli hayata rağmen zebranın mide ülseri ya da panik atak olabilmesi olası değildir. Onlar bulaşıcı, enfektif hastalıklar dışında, hasta olmazlar. Çünkü onların beyin ön bölgeleri insanlar kadar gelişmemiştir. İnsanlara kişilik özelliği veren ve hayvanlardan ayıran üstün özellikleri ne yazık ki dezavantaj olarak insanlarda hastalıkların nedeni oluyor. Son yapılan çalışmalar beyin ön bölgesinin HPA sisteminin ve dolayısıyla hastalıkların kaynağı olan allostazın beyin ön bölgesi tarafından kontrol edildiğini bildiriyor.
Prefrontal bölge hastalıkları
Beyin ön bölgesinde her insan için duyarlılık vardır. Ama gri tonları siyaha ulaşırsa sonuç hastalıktır.
Dikkat eksikliği ve /ya da hiperaktivite bozukluğu
Alkol ve madde bağımlılığı
Yatak ıslatma (enürezis)
Migren
Öğrenme zorluğu
Depresyon Anksiyete bozuklukları
Tik bozuklukları
Uyku bozuklukları
İştah bozuklukları (Anorexia, Bulimia)
Şizofreni
Beyin ön bölge tedavisi ve Nöroterapi
Beyin ön bölgesinin daha iyi çalışması ile beyin çalışması geliştirilebilir ve düzeltilebilir, beyin kontrolünde gelişen pek çok hastalıkla daha etkili mücadele edilebilir. Nöroterapi tedavisinde amaç beyin ön bölge çalışmasını güçlendirmektir.
HEG nöroterapi: Başa bağlanan bir bandın içinde bulunan verici ile sağlanan kızılötesi ışınlar sürekli olarak beyin ön bölge kanlanmasını ölçer. Ölçülen değerler bir monitör aracılığıyla kişiye gösterilir. Bu ölçümler anlık olarak iniş ve çıkışlı bir grafik çizer. Çıkış durumunda yani beyin ön bölge kanlanmasının arttığı anlarda nöroterapi aletinden çıkan ses pozitif feedback (olumlu geri besleme) olarak beyni telkin eder. Yarım saatlik seanslar ile verilen ses telkinleri beynin nasıl daha iyi kanla beslenmesi gerektiğini beyne öğretir. Epilepsi gibi anormal beyin aktivitesi gösteren hastalıklar dışında bir çok hastalık grubuna uygulanabilir.
HEG yöntemi ile beyin ön bölgesinde hücrelerin çalışması sonucu açığa çıkan maddeler beyinden daha hızlı bir biçimde temizlenir. Beyin hücrelerinin daha çok oksijen, glukoz vb.. maddeleri daha verimli kullanması sağlanır. Sonuçta daha iyi çalışan bir beyin ön bölgesi ile bu bölgenin kontrol ettiği diğer beyin bölgelerinin ve vücudun daha sağlıklı olması amaçlanır.
Klasik nöroterapiye göre uygulanması daha kolaydır. Bu nedenle düzenli seanslara gelemeyecek olan kişiler için evde HEG uygulaması yapılabilir
