Sağlık Bakanlığı, özürlülüğün nedenlerini ve önleme yollarını anlatan bir rapor hazırladı . Sağlık Bakanlığı:Türkiyede 8.5 milyon özürlü yaşıyor. Gelişen ülkelerde özürlü sayısı hızla artıyor
Sağlık Bakanlığı, Türkiye''de nüfusun yüzde 12.29''unu oluşturan yaklaşık 8.5 milyon engellinin yaşadığını bildirerek, az gelişen veya gelişmekte olan ülkelerde engelli sayısının hızla arttığını kaydetti.
Bakanlık, 3 Aralık Dünya Özürlüler Günü nedeniyle bir rapor hazırladı. Yüzyıllardan beri toplumda var olan özürlülük sorununun insanlık tarihi kadar eski olduğu belirtilen raporda, savaşlar, terör olayları, depremler, yangın, su baskını gibi doğal afetler, toprak, bina çökmeleri, heyelanlar, trafik kazaları, deniz kazaları, ev kazaları, iş kazaları, yangınlar, ilaç, uyuşturucu madde, besin ve kimyasal madde zehirlenmeleri, yaralanmalar, çarpmalar ve uygarlığın beraberinde getirdiği sayısız birçok Sağlık Yayıncılık
nedenin, özellikle gelişmekte olan ülkelerde engellilerin sayısını hızla arttırdığı ifade edildi. Sağlık hizmetlerinin yeterince gelişmemiş olduğu ülkelerde, doğum öncesi ve doğumdan kaynaklanan sakatlıklar da eklendiğinde, özürlülüğün önemli boyutlarda olduğunun görüldüğü kaydedilen raporda, ''Türkiye Özürlüler Araştırması (2002) verilerine göre engelli nüfusun toplam nüfusa oranı yüzde 12.29 (8.5 milyon) olarak tahmin edilmektedir. Engellilerin fiziksel ve psiko-sosyal özellikleri nedeniyle kendi yakın
çevrelerinde ve toplumun diğer kesimlerinde bağımsız hareket edebilmeleri ve toplumda yaşayan diğer bireylerle sağlıklı iletişim kurabilmeleri için uygun ortamlar hazırlamak, onların yarınlarını güvence altına almalarını sağlamak için sosyal-kültürel ve ekonomik destek oluşturmak, toplum olarak hepimizin üzerinde durması gereken bir konudur'' denildi.
ÖZÜRLÜLÜĞÜN SEBEPLERİ
Özürlü raporunda, hiçbir anne-babanın dünyaya getirdiği çocuğunun ömür boyu taşıyacağı bir engelle birlikte doğması ya da yaşamasını arzu etmeyeceğinin altı çizilerek, bir takım ihmaller, tecrübesizlikler, bilgi eksikliği ve elde olmayan nedenlerin, özürlülüğe sahip olma riskini artırdığı vurgulandı. Ancak aileden kalıtsal olarak geçen bazı hastalıklar hariç, diğer sebeplerin çoğunun erken tanıyla önlenebildiği veya kontrol altına alınabildiğinin ifade edildiği raporda, engelliliğe yol açan başlıca
faktörler şöyle sıralandı:
- Doğuştan engellilik ve genetik hastalıklar (akraba evlilikleri, kalıtsal hastalıklar, Rh uyuşmazlığı)
- Annenin sahip olduğu kronik hastalıklar (diabet, hipertansiyon, epilepsi, kalp hastalıkları)
- Gebelikte geçirilen enfeksiyon hastalıklar (kızamıkçık, toksoplazma, Hepatit B, suçiçeği, cinsel yolla bulaşan hastalıklar)
- Annenin yaşı
- Annenin hamilelik döneminde karşılaştığı sorunlar (doktor kontrolünde kullanılmayan ilaçlar, tehlikeli kimyasal maddeler sonucu annenin zehirlenmesi, röntgen ışınlarına maruz kalma, annenin kötü ve yetersiz beslenmesi, stres)
- Doğum esnasında karşılaşılan sorunlar (uzun süren doğum süreci sonucu bebeğin oksijensiz kalması, doğum esnasındaki yanlış uygulamalar, erken veya geç doğum)
- Doğum sonrasında karşılaşılan sorunlar (bebekte yüksek ateş ve havale görülmesi, kafa travmaları, kazalar)
- Uzun süren sarılık, zehirlenmeler, aşırı derecede antibiyotik veya diğer ilaçların kullanılması
- Doğum sonrası dönemde özürlülük nedenleri (yenidoğan döneminde rastlanılan metabolik sorunlar, psikososyal örselenmeler, iş kazaları ve meslek hastalıkları, ev kazaları, trafik kazaları, çevresel faktörler, yaşlılık, doğal afetler)
ÖZÜRLÜLÜĞÜN ÖNLENMESİ
Sağlık Bakanlığı raporunda ''koruma'' kavramının engellilik konusunda da geçerli olduğu vurgulandı. Söz konusu raporda, engelliliğin 3 aşamada önlenebileceği ifade edilerek, şu uyarılara yer verildi:
Birincil Düzey Koruma
- Genel eğitim ve sağlık eğitimi
- Hijyen ve sağlık önlemleri
- Aşılama
- Mesleki kazaları azaltmaya yönelik yasalar çıkartma
- Güvenli iş koşulları sağlama
- Beslenme ve bakımı iyileştirme vb.
İkincil Düzey Koruma
- Erken tanı ve hastalıkların, bozuklukların tedavisi
- Mesleki olarak erken müdahaleler ve amputasyon
- Zararlı ajanların veya diğer risk faktörlerinin azaltılması
- Mesleki ve eğitimsel danışmanlık
- İşe uygun gerekli koşulların sağlanması vb.
Üçüncül Düzey Koruma
- Ameliyat, fizyoterapi, meslek terapisi, konuşma terapisi vb.
- Kendine bakım eğitimleri
- Teknik yardımlar sağlama
- Sosyal ve mesleki danışmanlık, rehberlik
- Mesleki eğitimler
- Eğitimin ve uygun işlerin sağlanması
- Özürlülüğe yönelik davranışları ve tutumları düzeltmek için toplumsal eğitim vermek
- Fiziksel engelleri ortadan kaldırmak vb.
ÖZÜRLÜLERE YÖNELİK BAKANLIĞIN HİZMETLERİ
Bakanlık raporunda ayrıca özürlülere yönelik sunulan hizmetlere de yer verildi. Özürlülerin sağlık hizmetlerinden faydalanmak amacıyla başvurmaları halinde, özel durumları gereğince muayene ve diğer hizmet birimlerinde öncelik verildiği anlatılan raporda şunlar kaydedildi:
''Engelliler için sağlık kurulu raporu vermek durumunda olan hastanelerde uygulanmak üzere bir rapor standardizasyonu getirmek ve tek bir sağlık kurulu raporu ile engellilerin değişik mevzuata göre kamu kurum ve kuruluşları tarafından sağlanacak haklardan ve verilecek hizmetlerden yararlanmasına esas olmak üzere; sağlık kurulu raporlarının alınışını, geçerliliğini ve değerlendirilmesini düzenlemek ve uygulamada bütünlüğü sağlamak amacıyla, ''Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık
Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'' hazırlanmış olup 16.07.2006 tarih ve 26230 sayılı Resmi Gazete''de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu yönetmelikle hastalık ve özür durumlarına ilişkin olarak tüm vücut fonksiyon kaybı oranları Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı bünyesinde oluşturulan bilimsel kurullar marifetiyle uluslararası standartlar da göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Engellilerin özürlü sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşlarına kolay ulaşımlarını
sağlamak amacıyla, 261 olan yetkili sağlık kuruluşlarının sayısı Temmuz 2007 yılı itibariyle 377''ye yükseltilmiştir. Engellilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını kolaylaştırmak üzere sağlık hizmetlerinin verildiği mekanların çevresel ve mimari açıdan düzenlenmesi sağlanmıştır. Engellilerin sağlık hizmetlerinden faydalanmak amacıyla başvurmaları halinde, özel durumları gereğince muayene ve diğer hizmet birimlerinde öncelik verilmesi temin edilmiştir. Engelli bireylerin sağlık kurulu raporları
taleplerinde sosyal güvencesi olmayan ve ödeme güçlüğü içerisinde bulunan vatandaşlarımızdan engelli rapor ücreti alınmamaktadır.''
- 12.12.2007
Sağlık Haber Dergisi
